Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlanan “The Future of Cooling” raporu, klima kullanımı ve soğutma sistemlerinin dünya genelindeki enerji sistemleri üzerindeki etkilerini gözler önüne serdi. Rapora göre, binalarda elektrik tüketiminin yüzde 20’si yalnızca klima ve fanlardan kaynaklanıyor. Önlem alınmazsa, klima kaynaklı elektrik talebi 2050 yılına kadar 3 katına çıkacak.
Türkiye’de Yaz Aylarında Elektrik Talebi Rekor Kırıyor
Türkiye, sıcak yaz aylarında özellikle Güney Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yüksek elektrik talebiyle karşılaşıyor. 2024 Temmuz ayında günlük tüketim 1 milyon 147 bin MWh ile tüm zamanların zirvesine ulaştı. Güney Ege kıyılarındaki oteller, klima ve havuz sistemlerinin de etkisiyle toplam yükün %10’unu oluşturuyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verileri, Haziran ayında bir önceki yıla göre %12’lik bir artış yaşandığını ortaya koyuyor. Artan turizm yoğunluğu ve sıcak hava dalgaları, enerji ihtiyacını her geçen yıl daha da yukarı taşıyor.
Güney Ege’deki Enerji Santralleri Stratejik Rol Oynuyor
Yaz aylarında artan bölgesel elektrik talebi, özellikle Yatağan, Yeniköy ve Kemerköy santralleri gibi çevik üretim kapasitesine sahip santraller tarafından karşılanıyor. Bu santraller, sistem yükünün en yoğun olduğu saatlerde hızla devreye girerek elektrik arz güvenliğini sağlıyor. Yetkililer, sadece klima kullanımının bazı bölgelerde talebi neredeyse iki katına çıkardığını vurguluyor.
2035’e Kadar Soğutma Talebi Yüzde 80 Artacak
IEA’nın son grafik verilerine göre, konutlarda yalnızca soğutma amaçlı elektrik tüketimi 2023 yılında 1050 TWh iken, 2035 yılında bu rakam 1850 TWh’yi aşacak. Bu artış, elektrik sistemleri için ciddi bir yük anlamına geliyor ve yaz aylarında arz-talep dengesini daha da zorluyor.
Verimli Soğutma ile 2,9 Trilyon Dolar Tasarruf Mümkün
IEA, verimli klima teknolojilerinin yaygınlaşması halinde enerji talebinin %45’e kadar düşebileceğini ve bunun 2050 yılına kadar 2,9 trilyon dolarlık tasarruf sağlayacağını öngörüyor. Uzmanlar, mevcut santrallerin verimli işletilmesinin yanı sıra, tüketici farkındalığının artırılması gerektiğini vurguluyor.
.Bu noktada bölgede faaliyet gösteren Yatağan, Yeniköy ve Kemerköy santrallerinin olası enerji arz açığı ve kesinti risklerini bertaraf etmede hayati bir rol üstlendiği ifade ediliyor.
Bu üç santral, sistem yükünün en yoğun olduğu saatlerde devreye girerek, bölgenin ve ülkenin enerji arz güvenliğinin korunmasına katkı sunuyor.
Yaz döneminde yaşanabilecek enerji krizlerinin önüne geçebilmek için, mevcut kapasitenin korunması, yeni yatırımlarla desteklenmesi ve enerji verimliliği politikalarının hızla hayata geçirilmesi kritik önem taşıyor.
