Sabancı Üniversitesi İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi (IICEC), 18. IICEC Konferansı’nı “Türkiye’de ve Dünyada Enerji Piyasalarına Bakış: Riskler ve Fırsatlar” temasıyla 11 Nisan’da düzenledi. Konferansa, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Dr. Alparslan Bayraktar onur konuğu olarak katıldı. Etkinliğe, IEA Başkanı ve IICEC Onursal Başkanı Dr. Fatih Birol da konuşmacı olarak destek verdi.
Akıllı Enerji Dönüşümüne Vurgu
Konferansın panel oturumunda, Türkiye ve dünya enerji piyasalarındaki riskler ve fırsatlar ele alındı. Moderatörlüğünü IICEC Yönetim Kurulu Üyesi Kıvanç Zaimler’in üstlendiği oturumda, Dr. Alparslan Bayraktar ve Dr. Fatih Birol dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
Bakan Bayraktar, Türkiye’nin enerji güvenliği, bağımsızlık ve net sıfır hedefleri doğrultusunda kapsamlı bir “akıllı enerji dönüşümü” yürüttüğünü belirtti. Türkiye’nin 30.000 MW’tan 107.000 MW’a çıkan kurulu gücüyle gelişmiş bir enerji piyasası oluşturduğunu vurguladı.
“Enerji Dönüşümü 1.0 Başarıyla Tamamlandı”
Bayraktar, enerji dönüşümünün sadece iklim odaklı değil, tüketici ve piyasa ile uyumlu olması gerektiğini söyledi. Geçen yıl devreye giren kapasitenin büyük kısmının yenilenebilir kaynaklardan sağlandığını, 2035’e kadar her yıl 8.000 MW’lık yenilenebilir enerji yatırımı hedeflediklerini açıkladı. Doğal gazın, fosilden nükleere geçişte köprü yakıt rolü üstlendiğini ifade etti.
Enerji Verimliliği Stratejik Öncelik
Bayraktar, “Enerji verimliliği, dönüşümün en kritik bileşenlerinden biri” dedi. IICEC’in hazırladığı Türkiye Enerji Verimliliği Görünümü raporunun bakanlık stratejileriyle uyumlu olduğunu belirtti. Türkiye’nin enerji yoğunluğunu düşürme konusundaki başarısını sürdüreceğine inandığını vurguladı.
Dr. Fatih Birol: “Ekonomi ve Rekabet Enerji Dönüşümünü Sürüklüyor”
IEA Başkanı Dr. Fatih Birol, enerji dönüşümünün artık ekonomi ve sanayi politikalarıyla şekillendiğini belirtti. Yeni elektrik santrallerinin %85’inin yenilenebilir kaynaklı olduğunu, satılan her dört araçtan birinin elektrikli olduğunu paylaştı. COP28 sonrası yenilenebilir yatırımların 2,7 kat arttığını ancak enerji verimliliğinde ilerlemenin yetersiz kaldığını söyledi.
“Elektrik Çağı Başladı”
Birol, yapay zekâ, elektrikli araçlar ve klimaların elektrik talebini hızla artırdığını belirtti. Bu gelişmelerin, 5 yıl içinde ABD ve Avrupa’nın toplam üretimi kadar ek elektrik talebi yaratacağını ifade etti. 2025’te nükleer enerji yatırımlarının tarihi bir zirveye ulaşacağını, Türkiye’nin de birden fazla nükleer santrale ihtiyacı olduğunu söyledi.
“Fiyatlarda Yumuşama Bekleniyor”
Birol, dünya enerji güvenliğinin kritik bir dönemden geçtiğini ve arz güvenliğinin her ülke için stratejik önemde olduğunu ifade etti. Önümüzdeki dönemde petrol ve doğal gaz fiyatlarında düşüş beklediklerini söyledi. Bu gelişmenin, Türkiye’nin enerji ithalatı kaynaklı cari açığını azaltmada önemli katkı sunacağını belirtti.
Kritik Mineraller Ön Planda
Panelde, enerji dönüşümünde kritik rol oynayan minerallerin önemi de vurgulandı. Birol, bakır ve benzeri madenlerin elektrikli araçlar, bataryalar ve şebeke altyapıları için hayati olduğunu ifade etti. Bayraktar ise Türkiye’nin kritik mineral envanterini yayımladıklarını ve bu alandaki jeopolitik gelişmeleri yakından takip ettiklerini aktardı.
IICEC Türkiye Enerji Verimliliği Görünümü Raporunda Kritik Tespitler ve Öneriler
Enerji sektörüne derinlikli bir perspektif sunan çalışmalar gerçekleştiren IICEC Direktörü Bora Şekip Güray konferansta‘IICEC Türkiye Enerji Verimliliği Görünümü Raporu’nun lansman sunumunu gerçekleştirdi. Sektörde öncü, analitik ve uzun vadeli bir perspektifle, modelleme ve senaryo analizleriyle gerçekleştirilen çalışmada, enerjide verimli büyüme perspektifinin somut enerji, ekonomi ve iklim katkıları sunuldu. Çalışmanın bulgularına göre, Verimli Büyüme Senaryosu, Türkiye’nin enerji güvenliği, enerji bağımsızlığı ve net-sıfır emisyon hedeflerinin tümünü maliyet-etkin şekilde sağlayabiliyor. Verimli Büyüme Senaryosunda enerji ithalatında ve emisyonlarda tasarruflar yoluyla 2053 yılına kadar olan dönemde yıllık ortalama 58 milyar dolar ekonomik kazanım sağlanırken, yıllık ortalama fayda-maliyet çarpanı 4,5 olarak gerçekleşiyor. Verimli Büyüme Senaryosu, Baz Senaryoya göre yıllık ortalama 4 milyar dolar daha fazla yatırım ile yıllık ortalama 28 milyar dolar ek ekonomik katkı sağlıyor. Verimli Büyüme Senaryosunda 2053 yılına kadar enerji sektörünün karbon yoğunluğu %70 oranında düşerken, birincil enerji arzında ithalat oranı mevcut yaklaşık üçte-iki seviyesinden yerli üretimde artışın da katkısıyla yüzde onlara kadar düşüş gösteriyor.
Güler Sabancı: “Türkiye Avrupa’nın En Büyük Enerji Piyasalarından”
Konferansa ev sahipliği yapan Sabancı Üniversitesi Kurucu Mütevelli Heyeti Başkanı Güler Sabancı, Türkiye’nin enerji stratejileri, yatırımları ve altyapı gelişmeleriyle Avrupa’nın en büyük enerji piyasalarından biri olduğunu söyledi. Türkiye’nin kişi başına düşen enerji tüketiminin hala OECD ortalamasının altında olduğunu hatırlatarak, büyüyen talebin güçlü bir potansiyel sunduğunu belirtti.
“IICEC, Türkiye İçin Stratejik Bir Model”
Güler Sabancı, IICEC’in bilim temelli çalışmaları ve kamu-özel-akademi iş birlikleriyle Türkiye için öncü bir merkez olduğunu söyledi. IICEC’in yayımladığı Türkiye Enerji Verimliliği Görünümü raporunun bu iş birlikçi modelin en güzel örneklerinden biri olduğunu vurguladı.
