Türkiye Veri Merkezi Üssü Olma Yolunda Önemli Avantajlara Sahip
Türkiye Elektrik Sanayi Birliği (TESAB) tarafından hazırlanan “Veri Merkezleri: Küresel Gelişmeler ve Türkiye’nin Rotası” raporu yayımlandı. Rapor, dünya genelinde hızla büyüyen veri merkezi sektörünü kapsamlı şekilde analiz ederken, Türkiye’nin bölgesel bir veri merkezi üssü olabilmesi için sahip olduğu avantajları ve atılması gereken stratejik adımları ortaya koyuyor.
Yapay zekâ uygulamaları, bulut bilişim teknolojileri ve dijital dönüşüm süreçlerinin hızlanmasıyla birlikte veri merkezleri, küresel ekonominin en kritik altyapılarından biri haline geliyor. Rapora göre veri merkezleri artık yalnızca dijital ekonominin değil, aynı zamanda enerji güvenliği, teknolojik bağımsızlık ve uluslararası rekabet gücünün de temel unsurları arasında yer alıyor.
TESAB Başkanı ve EÜAŞ Genel Müdürü Zafer Benli, rapor için kaleme aldığı önsözde, Türkiye’nin stratejik konumu, gelişen enerji altyapısı ve büyüyen dijital ekonomisi sayesinde veri merkezi yatırımları açısından önemli fırsatlar barındırdığını belirtti. Benli, yapay zekâ çağında veri üretme ve işleme kapasitesinin ülkelerin kalkınma yarışındaki konumunu belirlediğini vurgulayarak veri merkezi yatırımlarının Türkiye için stratejik bir fırsat sunduğunu ifade etti.
Veri Merkezi Yatırımlarında Enerji Faktörü Belirleyici Oluyor
Raporda, Türkiye’nin Avrupa, Orta Doğu ve Asya arasında köprü konumunda bulunmasının veri merkezi yatırımları açısından önemli bir avantaj sağladığı belirtiliyor. Ancak bu potansiyelin ekonomik değere dönüşebilmesi için güçlü enerji altyapısı, yüksek kapasiteli elektrik şebekesi, uluslararası veri bağlantıları ve yatırım dostu düzenlemelerin hayati önemde olduğu vurgulanıyor.
Veri merkezlerinin en büyük maliyet kalemlerinden birini enerji tüketimi oluşturuyor. Bu nedenle enerji verimliliğinin artırılması, yenilenebilir enerji kaynaklarının entegrasyonu ve ileri soğutma teknolojilerinin kullanılması sektörün sürdürülebilir büyümesinde kritik rol oynuyor.
Raporda yer alan verilere göre küresel ortalama Güç Kullanım Etkinliği (PUE) değeri 2020 yılında 1,53 seviyesindeyken 2024 yılında 1,41 seviyesine geriledi. Teknolojik gelişmelerin devam etmesi halinde bu değerin 2030 yılına kadar 1,29 seviyesine düşmesi bekleniyor.
Türkiye’nin veri merkezi yatırımlarından daha fazla pay alabilmesi için yüksek yoğunluklu yapay zekâ uygulamalarına uygun altyapılar geliştirmesi, yenilenebilir enerji kullanımını yaygınlaştırması ve uluslararası yatırımcılar için cazip bir ekosistem oluşturması gerektiği ifade ediliyor.
Yapay Zekâ Veri Merkezi Talebini Rekor Seviyelere Taşıyor
Rapora göre küresel veri merkezi sektörü son yıllarda tarihi bir büyüme dönemine girdi. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre dünya genelindeki veri merkezi kapasitesi 2020 yılında yaklaşık 60 GW seviyesindeyken, 2024 yılında 97 GW’a yükselerek yüzde 60’ın üzerinde büyüme kaydetti.
Aynı dönemde veri merkezlerinin elektrik tüketimi ise 269 TWh’den 416 TWh’ye çıktı. Mevcut büyüme trendinin sürmesi halinde küresel veri merkezi kapasitesinin 2030 yılında 226 GW’a, 2035 yılında ise 277 GW’a ulaşması bekleniyor.
Elektrik tüketiminin de 2030 yılına kadar 945-1000 TWh seviyesine yükselmesi öngörülüyor. Yapay zekâ kullanımının daha hızlı yaygınlaştığı senaryoda ise veri merkezlerinin elektrik tüketiminin 2030 yılında 1.300 TWh’ye, 2035 yılında ise 1.750 TWh’ye ulaşabileceği tahmin ediliyor.
Kuzey Amerika ve Asya-Pasifik Büyümenin Merkezi Konumunda
Küresel veri merkezi yatırımlarında en güçlü büyümenin Kuzey Amerika ve Asya-Pasifik bölgelerinde gerçekleştiği görülüyor.
Kuzey Amerika’da veri merkezi kapasitesinin 2024 yılındaki 52,8 GW seviyesinden 2030 yılında 108 GW’a yükselmesi beklenirken, elektrik tüketiminin de 427 TWh’den 910 TWh’ye çıkacağı öngörülüyor.
Asya-Pasifik bölgesinde ise kapasitenin 44 GW’tan 85 GW’ın üzerine çıkması ve elektrik tüketiminin 317 TWh’den 712 TWh’ye yükselmesi bekleniyor.
Avrupa’da da veri merkezi kapasitesinin aynı dönemde 24 GW’tan 38 GW’ın üzerine ulaşacağı tahmin ediliyor.
Veri Merkezleri Enerji ve Dijital Dönüşümün Kesişim Noktasında
TESAB raporu, veri merkezlerinin yalnızca teknoloji yatırımı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ortaya koyuyor. Veri merkezleri; enerji politikaları, elektrik şebekesi yatırımları, sanayi stratejileri ve dijital dönüşüm süreçlerinin kesişim noktasında yer alan kritik bir alan olarak öne çıkıyor.
Raporda, Türkiye’nin doğru politika adımları, güçlü enerji altyapısı ve yatırım dostu düzenlemelerle bölgesel bir veri merkezi üssü haline gelebileceği vurgulanırken, önümüzdeki dönemde veri merkezi yatırımlarının hem enerji sektörü hem de dijital ekonomi açısından stratejik öneminin daha da artacağı belirtiliyor.
