Küresel enerji piyasalarında yaşanan arz sıkıntısını azaltmak amacıyla International Energy Agency (IEA) üyesi 32 ülke, acil durum rezervlerinden 400 milyon varil petrolün piyasaya sunulması konusunda oy birliğiyle karar aldı.
Kararın, Orta Doğu’da devam eden savaşın petrol arzını ciddi şekilde etkilemesi üzerine gerçekleştirilen olağanüstü toplantının ardından alındığı açıklandı. IEA üyesi ülkeler, küresel petrol piyasasında yaşanan arz kesintilerini dengelemek ve fiyat dalgalanmalarını sınırlamak amacıyla koordineli bir müdahalede bulunacak.
Orta Doğu Krizi Petrol Akışını Olumsuz Etkiledi
28 Şubat 2026’da başlayan Orta Doğu’daki çatışmaların ardından bölgedeki petrol akışında ciddi aksamalar yaşandı. Özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşen petrol sevkiyatları önemli ölçüde geriledi.
2025 yılında günde ortalama 20 milyon varil petrol ve petrol ürünü taşınan boğazdan yapılan ihracatın, çatışma sonrası dönemde savaş öncesi seviyelerin yüzde 10’unun altına düştüğü bildirildi. Bu durum, bölgedeki birçok üreticinin üretimi durdurmasına veya azaltmasına neden oldu.
Hürmüz Boğazı, dünya deniz yoluyla yapılan petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25’inin geçtiği kritik bir enerji koridoru olarak biliniyor. Alternatif taşıma hatlarının sınırlı olması nedeniyle yaşanan kesintilerin küresel piyasalara etkisi hızla hissedildi.
IEA’dan “Eşi Benzeri Görülmemiş” Müdahale
IEA İcra Direktörü Fatih Birol, alınan kararın küresel enerji güvenliği açısından kritik olduğunu vurguladı.
Birol, petrol piyasalarında yaşanan sorunların ölçeğinin benzeri görülmemiş seviyelere ulaştığını belirterek, IEA üyesi ülkelerin dayanışma içinde hareket ederek tarihin en büyük acil petrol rezervi salımına karar verdiğini ifade etti.
IEA’ya göre petrol piyasaları küresel bir yapıya sahip olduğu için büyük arz kesintilerine verilecek yanıtın da uluslararası koordinasyonla gerçekleşmesi gerekiyor.
1,2 Milyar Varillik Acil Stok Bulunuyor
IEA üyesi ülkeler toplamda 1,2 milyar varilden fazla acil petrol stokuna sahip bulunuyor. Buna ek olarak hükümet yükümlülüğü kapsamında sektör tarafından tutulan yaklaşık 600 milyon varil ticari stok da bulunuyor.
Planlanan rezerv salımı, her üye ülkenin ulusal koşullarına uygun bir takvim çerçevesinde piyasaya sunulacak. Bazı ülkelerin ek acil önlemlerle bu süreci desteklemesi de bekleniyor.
IEA’nın koordinasyonunda gerçekleştirilecek bu adım, kurumun 1974 yılında kurulmasından bu yana gerçekleştirilen altıncı toplu acil müdahale olacak. Daha önce benzer rezerv salımları 1991, 2005, 2011 ve iki kez 2022 yılında uygulanmıştı.
Küresel Enerji Piyasaları Yakından İzlenecek
IEA Sekretaryası, rezerv salımının uygulanmasına ilişkin detayların ilerleyen dönemde açıklanacağını bildirdi. Kurum ayrıca küresel petrol ve doğal gaz piyasalarını yakından takip ederek üye ülkelere gerekli politika önerilerini sunmayı sürdürecek.
