2024’te Güneş ve Rüzgar, Yerli Kömürden Daha Fazla Elektrik Üretti
Türkiye’nin elektrik üretiminde devrim niteliğinde bir değişim yaşandı. Ember’ın “Türkiye Elektrik Görünümü” raporuna göre, 2024 yılı itibarıyla rüzgar ve güneş enerjisi, yerli kömürden daha fazla elektrik üretmeye başladı. Güneş enerjisinde büyük bir artış yaşanırken, rüzgar enerjisi de hızla büyüdü.
Yerli Kömürün Payı Düşerken, Rüzgar ve Güneş Artıyor
2024’te Türkiye, rüzgar ve güneş enerjisinden toplam 62 TWh elektrik üretti. Bu miktar, yerli kömürün ürettiği 47 TWh’yi geçti. 2019’daki yerli kömür üretimi 53 TWh ile zirveye ulaşmıştı, ancak 2024’te bu rakam da aşıldı. Rüzgar ve güneş enerjisinin payı, elektrik üretiminde yüzde 18’e yükseldi.
Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan, “Rüzgar ve güneş enerjisi, Türkiye’nin enerji güvenliğinin önemli bir parçası oldu. Bu, enerji üretiminde sürdürülebilir bir dönüşümün başladığını gösteriyor,” dedi.
Güneş Enerjisinde Rekor Artış
Güneş enerjisi üretimi 2024’te yüzde 39 oranında bir artış gösterdi. 7,3 TWh’lik bir artış sağlandı. Bu, 2018’deki toplam güneş enerjisi üretimiyle neredeyse eşdeğer. 2022’de 10,9 GW olan güneş enerjisi kapasitesi, 2024’te 19,8 GW’a çıktı. Güneş enerjisinin güçlü büyümesi, Türkiye’nin elektrik üretiminin önemli bir kısmını oluşturuyor.
Kömür ve Doğal Gazın Payı Düşüyor
Kömürden elektrik üretimi 2024’te 4 TWh artış gösterse de, kömürün payı elektrik üretiminde yüzde 35,6’ya indi. Doğal gazdan elektrik üretimi ise 3 TWh düştü. Böylece, fosil yakıtların elektrik üretimindeki payı en düşük seviyeye gerileyerek yüzde 55’e indi. Türkiye, fosil yakıtların büyük bir kısmını ithalatla karşılıyor. 2024’te kömürlü santrallerin yüzde 61’i ithal kömür kullanırken, doğal gazın büyük bölümü de dışarıdan tedarik ediliyor.
Yeni Hedefler ve Hızlı Büyüme Gereksinimi
Türkiye, 2035 yılına kadar rüzgar ve güneş enerjisini dört katına çıkarmayı hedefliyor. Bu hedefe ulaşabilmek için rüzgar ve güneş enerjisinin hızla büyümesi gerekiyor. 2024’te elektrik talebindeki artışın tamamı yerli kaynaklarla karşılanamadı, ancak bu büyüme devam ettikçe fosil yakıt ithalatı azalacak.
Ufuk Alparslan, “Rüzgar ve güneş enerjisi, Türkiye’nin elektrik ihtiyacını karşılayabilecek kapasiteye ulaşabilir. Ancak hedeflere ulaşmak için hızla büyümeleri gerekiyor,” dedi.
Hidroelektrik ve Yenilenebilir Enerji Kaynakları
Hidroelektrik santrallerinin 2024’teki elektrik üretimi yüzde 17 oranında artarken, kuraklık nedeniyle bazı santrallerde üretim düşüşü yaşandı. Ancak hidroelektrik, Türkiye’nin enerji güvenliğine güçlü bir katkı sağladı.
Türkiye G7 Ülkelerini Geride Bırakıyor
Türkiye, rüzgar enerjisinden elektrik üretiminde, İtalya ve Fransa gibi bazı G7 ülkelerinin önünde yer alıyor. Güneş enerjisinde ise Polonya ve Romanya geride bırakıldı, ancak güney Avrupa ülkelerinin gerisinde kaldı.
Çözüm Önerileri ve Hedefler
2035 hedeflerine ulaşmak için bağlantı kapasitesinin artırılması, hibrit santrallerin yaygınlaştırılması ve yeni ihale türlerinin oluşturulması öneriliyor. Ayrıca, komşu ülkelerle şebeke bağlantılarının güçlendirilmesi, Türkiye’nin enerji ihracatını artıracak.
