EY tarafından yayımlanan “Yapay Zekâ ve Enerji: Karşılıklı Etkileşim” raporu, yapay zekâ ile enerji sektörünün birbirini besleyen stratejik dönüşümünü ortaya koydu. Rapora göre yapay zekâ, enerji sektöründe verimlilik ve sürdürülebilirliği artırırken, hızla büyüyen veri merkezleri de küresel elektrik talebini önemli ölçüde yükseltiyor. Uzmanlar, gelecekte ülkelerin rekabet gücünün güçlü enerji altyapısı ile dijital dönüşümü birlikte yönetebilme kabiliyetine bağlı olacağını vurguluyor.
Uluslararası danışmanlık ve denetim şirketi EY tarafından hazırlanan rapor, yapay zekâ yatırımlarının hızla büyüdüğü yeni dönemde enerji altyapısının kritik önemini ortaya koyuyor. EY Europe Central Energy Center’ın araştırmaları ile enerji ve yapay zekâ alanındaki uzmanlığını bir araya getiren çalışma, enerji şirketleri ve iş dünyasına önemli stratejik öneriler sunuyor.
Veri Merkezleri Elektrik Talebini Hızla Artırıyor
Rapora göre, yapay zekâ teknolojilerinin yaygınlaşması veri merkezlerinin enerji tüketimini hızla artırıyor. Günümüzde veri merkezleri küresel elektrik tüketiminin yaklaşık %1,5’ini oluştururken, bu talebin her yıl yaklaşık %12 oranında büyüdüğü belirtiliyor.
Yapay zekâ odaklı tipik bir veri merkezinin yaklaşık 100 bin hanenin tüketimine eşdeğer elektrik kullandığı ifade edilirken, inşa edilmekte olan en büyük veri merkezlerinin bunun 20 katına kadar enerji tüketebileceği öngörülüyor.
Yapay Zekâ Yatırımları Enerji Altyapısını Zorlayacak
Raporda, büyük teknoloji şirketlerinin yapay zekâ alanına yaptığı yatırımların son yıllarda hız kazandığına dikkat çekiliyor. 2020-2025 döneminde beş büyük teknoloji şirketinin toplam sermaye harcamalarının %280’in üzerinde arttığı tahmin edilirken, yatırımların önemli bölümünün yeni veri merkezlerine yöneldiği belirtiliyor.
Küresel veri merkezi yatırımlarının 2025-2030 döneminde 7 trilyon dolara ulaşabileceği, aynı süreçte dünya genelinde 2 binden fazla yeni veri merkezinin devreye alınmasının beklendiği kaydediliyor.
Kurulu Veri Merkezi Kapasitesi 2030’da 226 GW’a Çıkabilir
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre küresel veri merkezi kapasitesi 2020-2025 döneminde yıllık ortalama %13 büyüyerek 60 GW’tan 114 GW’a yükseldi.
IEA’nın temel senaryosuna göre bu büyümenin hızlanarak devam etmesi ve toplam veri merkezi kapasitesinin 2030 yılında 226 GW’a ulaşması bekleniyor.
Raporda ayrıca veri merkezlerinin 2025-2030 dönemindeki küresel elektrik talebi artışının yaklaşık %7’sini, 2025-2035 dönemindeki artışın ise yaklaşık %9’unu oluşturabileceği öngörülüyor.
Jeopolitik Riskler Belirsizliği Artırıyor
Rapor, veri merkezlerinin gelecekteki enerji ihtiyacına ilişkin projeksiyonlarda önemli belirsizlikler bulunduğunu da ortaya koyuyor.
Düşük karbonlu enerjiye erişim, şebeke altyapısı, yapay zekâ çiplerinin tedariki, donanım verimliliği ve küresel piyasalardaki gelişmelerin veri merkezi yatırımlarını doğrudan etkileyeceği belirtilirken, jeopolitik gerilimlerin de kritik bileşenlerin tedarik zincirlerinde risk oluşturabileceğine dikkat çekiliyor.
Orta Avrupa Veri Merkezi Yatırımlarında Öne Çıkıyor
Rapora göre Avrupa’da veri merkezi yatırımlarının coğrafi dağılımı değişiyor.
Şebeke kapasitesi, uygun arazi ve düşük işletme maliyetleri nedeniyle yatırımcıların Orta Avrupa ülkelerine yöneldiği belirtilirken, bölgedeki enerji üretiminin yaklaşık %65’inin yenilenebilir enerji, hidroelektrik ve nükleer enerji gibi düşük karbonlu kaynaklardan sağlanmasının önemli avantaj oluşturduğu ifade ediliyor.
2035 yılına kadar veri merkezlerinin ulusal elektrik talebindeki payının bazı ülkelerde %14’e kadar çıkabileceği tahmin edilirken, en yüksek yoğunluğun Nordik ülkelerde görülmesi bekleniyor.
Enerji Ve Yapay Zekâ Birlikte Planlanmalı
EY Türkiye Enerji Sektör Lideri ve EY-Parthenon Şirket Ortağı Cem Çamlı, yapay zekânın yalnızca dijital dönüşümün değil, enerji dönüşümünün de temel belirleyicilerinden biri haline geldiğini belirtti.
Çamlı, yapay zekânın enerji sektörünü daha verimli ve sürdürülebilir hale getirirken, aynı zamanda büyümesini sürdürebilmesi için güçlü enerji altyapısına ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
Enerji şirketlerinin yapay zekâ yatırımları ile enerji altyapısını birlikte planlamasının kritik önem taşıdığını vurgulayan Çamlı, güvenilir, düşük karbonlu ve erişilebilir enerji sistemlerinin geleceğin rekabet gücünü belirleyeceğini söyledi.
