Lisanssız elektrik üretimi alanında uzun süredir beklenen kapsamlı değişiklikler Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) yaptığı düzenlemeler, özellikle teknik değerlendirme süreçleri, öncelik hesaplama kriterleri, güç artışı başvuruları, tüketim tesisi değişiklikleri ve bütünleşik parsellerdeki başvuruların değerlendirilmesi gibi birçok kritik başlıkta önemli yenilikler içeriyor. Bu değişiklikler, hem yatırımcıların süreçlerini sadeleştiriyor hem de şebeke işletmecilerinin daha şeffaf, ölçülebilir ve izlenebilir bir yapı oluşturmasına katkı sağlıyor.
Yeni düzenleme ile teknik değerlendirme raporunun kapsamı genişletildi. Artık jeotermal ve biyokütle santralleri de rüzgar ve güneş projeleri gibi EİGM tarafından teknik değerlendirmeye tabi tutulacak. Ayrıca toplayıcı kavramı mevzuata daha güçlü şekilde girdi; hem üretim lisansı sahiplerinin hem de tüketim tesislerinin toplayıcı üzerinden işlem yapabilmesinin yolu açıldı.
EPDK, bağlantı önceliğine ilişkin kriterleri yeniden tanımlarken hesaplamaya esas tüketim miktarı formülünü de değiştirdi. Bu sayede özellikle birden fazla tüketim noktası ile ilişkilendirilen projelerde adil bir sıralama yapılması hedeflendi. Bütünleşik parsellerde yapılan başvuruların otomatik olarak kurulu güç artışı kapsamında değerlendirilecek olması, arazi bütünlüğü bulunan projelerin önünü açıyor.
Güç artışı başvurularında verilen süreler netleştirilirken, mevcut bağlantı anlaşmalarının geçerliliğini koruması belirli şartlara bağlandı. Kabulü tamamlanmış üretim tesisleri için de güç artışı süreçleri sadeleştirildi. Yönetmelik ayrıca tüketim tesisi abonelik değişikliklerine yeni kurallar getirdi. Bu kapsamda sözleşme gücünün düşmesi veya uygun olmayan tüketim noktasının eklenmesi durumunda üretilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak sayılacak.
Geçici maddeler ise özellikle 15 Aralık 2025’e kadar piyasa işletmecisi tarafından kurulacak veri tabanının şebeke işletmecileri açısından kritik bir dönüm noktası olacağını ortaya koyuyor. Bu sistem, öncelik hesaplamasına esas verilerin şeffaf ve güncel şekilde izlenebilmesini sağlayacak. Tüm bu değişiklikler, lisanssız elektrik üretiminde daha net, izlenebilir ve uyumlu bir süreç yaratmayı amaçlıyor.
Teknik Değerlendirme Süreçlerinde Yeni Dönem
Yönetmelikte yapılan değişikliklerle birlikte jeotermal, biyokütle, rüzgar ve güneş projeleri için EİGM tarafından yürütülen teknik değerlendirme zorunluluğu genişletildi. Teknik değerlendirme raporunun hazırlanma süresi, veri girişleri ve hata düzeltme süreleri ayrıntılı şekilde yeniden düzenlendi.
Ayrıca çakışan sahalar veya türbin etkileşimi tespit edilmesi durumunda yatırımcılara saha değişikliği hakkı tanındı. Bu kapsamda 90 günlük revizyon süresi getirildi.
Bağlantı Önceliği Hesaplamasında Yeni Formül
Bağlantı önceliği değerlendirmesinde yıllık tüketim, sözleşme gücü ve daha önce tahsis edilen kurulu güç gibi kriterler yeniden tanımlandı. Özellikle ÖDT (Öncelik Değerlendirmesine Esas Tüketim Miktarı) formülü yenilendi. Belediyeler, sanayi tesisleri ve tarımsal sulama tesisleri için sözleşme gücü katsayısı iki kat olarak kabul edilecek.
Rüzgar ve güneş başvurularının ön değerlendirme kriterleri de detaylandırılarak sıralamanın şeffaflaşması sağlandı.
Güç Artışı Başvurularında Yeni Kurallar
Güç artışı başvuruları artık daha net süreler ve koşullarla yönetilecek. Kabulü tamamlanmamış tesislerde veya işletmede olan tesislerde yapılacak güç artışı başvurularında verilen süreler bir yıl olarak belirlenirken, süresinde tamamlanmayan işlemler için kapasite tahsisi otomatik olarak geçersiz sayılacak.
Tüketim Tesisi Değişikliklerinde Sıkı Denetim
Üretim tesisiyle ilişkilendirilen tüketim noktasının uygun olmayan şekilde değiştirilmesi durumunda, ilgili dönemde üretilen enerji için herhangi bir ödeme yapılmayacak. Bu enerji bedelsiz YEKDEM katkısı olarak işlem görecek. Tüketim tesisi değişiklik talepleri her ayın son iş günü itibarıyla eş zamanlı sonuçlandırılacak.
Geçici Maddeler ve 15 Aralık 2025 Veri Sistemi
Öncelik değerlendirmesinde kullanılacak veri tabanı, piyasa işletmecisi tarafından 15 Aralık 2025’te kullanıma açılacak. Şebeke işletmecileri, devredilen veya başvuruya esas oluşturulan tüm tesislere ilişkin verileri bu sisteme aylık olarak aktaracak.
