Elektrik Altın Çağına Giriyor: Elektromekanik Sektörü Dönüşüyor

Electricity Eurasia Fuarı, sektördeki dönüşümün nabzını tuttu. “Karbon Nötr Yolunda: Elektrik İletim ve Dağıtım Sektörü Genel Görünümü, Güç Transformatörleri, Orta Gerilim Hücreler” konulu EMSAD Özel Oturumu, elektromekanik sektörünün geleceğini masaya yatırdı.
Panelin moderatörlüğünü Ekos Teknoloji ve Elektrik A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Tarık Can Akbaş üstlendi. Oturumda, EMSAD Genel Sekreteri Avni Aydoğan, SFA Electric CEO’su Ozan Güreç ve ELTAŞ Transformatör Ar-Ge Müdürü Selim Dikmen sektörün kritik dönüşüm alanlarını değerlendirdi.

Elektrik Sektörü Büyük Bir Fırsatlar Dönemine Giriyor

Tarık Can Akbaş, dünyada artan NET Sıfır hedefleri doğrultusunda elektriğe olan ihtiyacın her geçen gün arttığını belirtti.
Akbaş, teknolojik dönüşüm ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelimin elektromekanik sanayini yeniden şekillendirdiğini vurgulayarak şunları söyledi:

“Bu dönüşümden korkmamalıyız. Türkiye, elektrik altyapı ekipmanları üretiminde bölgesel ve küresel bir güç haline geldi.”

Artan Talep Yatırımları Hızlandırıyor

EMSAD Genel Sekreteri Avni Aydoğan, NET Sıfır hedeflerinin elektriğin “altın çağını” başlattığını ifade etti.
Aydoğan, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine dayanarak, 2030’a kadar dünya genelinde elektrik şebeke ve altyapı yatırımlarının 550 milyar doları bulacağını belirtti.
Avrupa Birliği ve Norveç’te ise yıllık yatırım hedefi 67 milyar dolar.
Türkiye için ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın 2024-2028 Stratejik Planı kapsamında 2028’e kadar:

• İletim sistemlerinde transformatör kapasite artışı %6,
• Dağıtım sistemlerinde %5,
• Toplam kurulu güç artışı %30 oranında olacak.

Bu hedeflere ulaşılması için TEİAŞ’ın her yıl en az 1 milyar dolarlık yatırım yapması gerektiği vurgulandı.

Türk Elektromekanik Sektörü Rekor İhracat Rakamlarına Ulaştı

1960’larda sınırlı üretimle başlayan Türk elektromekanik sektörü, 2024 yılında 9 milyar 425 milyon dolar ihracat hacmine ulaştı.
Aydoğan, sektörel ihracatın savunma sanayisini geride bıraktığını belirterek, şu bilgileri verdi:

• Türkiye’nin genel ihracat artışı %2 iken, elektromekanik sektörün artışı %11 oldu.
• Enerji ekipmanlarında ihracat birim değeri 10 dolar, kabloda 6,4 dolar seviyesinde.
• 2024 sonunda Türkiye’nin dünya elektromekanik ihracat pazarındaki payının %1,8’e çıkması bekleniyor.

Şebekeler Artık Veri Üretiyor

SFA Electric CEO’su Ozan Güreç, global elektrik sektöründeki dönüşümün üç temel başlıkta ilerlediğini söyledi:

1. Dijitalleşme
2. Merkeziyetsizleşme ve Dağıtık Üretim
3. Karbon Azaltımı

Güreç, elektrik şebekelerinin artık yalnızca akım taşımadığını, aynı zamanda veri ürettiğini ve taşıdığını vurguladı.
Bu dönüşüm, bakım maliyetlerini azaltıyor ve şebeke verimliliğini artırıyor.

Ayrıca, SF6 gazı kullanımının kademeli olarak kısıtlandığını belirten Güreç, sektörün çevresel duyarlılığa göre yeniden yapılandığını belirtti.
Özellikle ABD’nin önümüzdeki 10 yılda Avrupa’nın mevcut kurulu gücü kadar yatırım yapacağına dikkat çekerek Türkiye için büyük fırsatlar olduğunun altını çizdi.

Transformatörlerde Verimlilik ve Yeni Tercihler

ELTAŞ Transformatör Ar-Ge Müdürü Selim Dikmen, transformatör kaynaklı teknik kayıpların azaltılmasına rağmen Türkiye’nin AB mevzuatıyla uyumu sürdürmesi gerektiğini söyledi.
2053 Karbon Nötr hedeflerine ulaşmak için daha fazla çaba gerektiğini vurguladı.
Dikmen, yenilenebilir enerjiye geçişle birlikte, güç transformatörlerine olan ihtiyacın arttığını ve teknik zorluklar nedeniyle yağlı tip transformatörlerden kuru tip transformatörlere doğru bir eğilim başladığını belirtti.