Elektriğe Dayalı Tarımsal Su Tüketimi Artışı ve Şebeke Yükü
Şanlıurfa, Dicle Elektrik’in dağıtım bölgesinde, Mart ayında elektrik kullanımında son 3 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu artış, özellikle kuraklık nedeniyle yeraltı kuyularından su çekilerek yapılan tarımsal sulama faaliyetlerinden kaynaklanıyor. Elektrik tüketimi, geçtiğimiz yıla göre %57, önceki yıla göre ise %40 oranında bir artış gösterdi. Bu artış, şebeke altyapısının aşırı yüklenmesine neden olarak tedarik sürekliliğini riske atıyor.
Kuraklık ve Sulama Faaliyetlerinin Etkisi
Dicle Elektrik verilerine göre, bölgedeki 143 bin çiftçiden 59 bini elektriğe dayalı sulama yapıyor. Bu çiftçilerin çoğunluğu Şanlıurfa’da bulunuyor. Kuraklık nedeniyle yağışların yetersiz olduğu bu yıl, yeraltı su kaynaklarından yoğun şekilde su çekilmesi için elektrik kullanımı arttı. Bu da sadece tüketim oranlarını rekor seviyelere taşımakla kalmadı, aynı zamanda elektrik şebekesi üzerinde kritik yük oluşturdu.
Yatırımların Risk Altında Olması
Dicle Elektrik Genel Müdürü Yaşar Arvas, Şanlıurfa’da son yıllarda yaklaşık 15 milyar TL yatırım yapılarak altyapının büyük ölçüde modernize edildiğini belirtti. Ancak, öngörülemeyen tüketim artışlarının, altyapı planlamasını ve kaynak tahsisini zorladığını ifade etti. Bu durum, şebekeye aşırı yük binmesine ve diğer abonelerin kesintisiz elektrik erişiminin tehlikeye girmesine yol açıyor.
İlçelerdeki Tüketim Artışı Dikkat Çekici
Şanlıurfa’daki bazı trafo merkezlerinde enerji tüketimi, geçen yıla göre birkaç katına çıkmış durumda. Örneğin, Akçakale Pekmezli Trafo Merkezi’ndeki tüketim, 2024’ün ilk üç ayında 52 milyon kWh iken, 2025’in aynı döneminde 109 milyon kWh’ye çıktı. Bu, Sinop, Kilis ve Karabük gibi illerin yıllık toplam tüketiminden fazla. Damlasu Fideri’ndeki tüketim ise %277 artarak ciddi bir yükselme gösterdi. Aynı şekilde Siverek ve Viranşehir’de de benzer artışlar gözlemlendi.
Tüketim Artışı ve Kaçak Kullanım
Tüketim artışı, şebekede aşırı yüklenmeye ve kaçak kullanımların artmasına yol açıyor. Viranşehir Kırlık Trafo Merkezi’ndeki enerji tüketimi, geçen yıla göre %298 arttı. Ayrıca, Turna Fideri’ndeki tüketim %735 oranında bir artış gösterdi. Kaçak kullanım oranları ise bazı bölgelerde %90’ın üzerine çıkmış durumda.
Elektrik Tüketiminin Ekonomik ve Çevresel Etkileri
Arvas, bu aşırı tüketimin hem ekonomik yük oluşturduğunu hem de şebekenin teknik sınırlarını zorladığını belirtti. Kaçak kullanımlar nedeniyle şebekeye aşırı yük bindiğini, bu da arıza ve bakım sürelerinin uzamasına ve tedarik sürekliliğinde aksamalara neden olduğunu ifade etti. Ayrıca, kontrolsüz su çekiminin çevresel etkileri de göz ardı edilmemeli; özellikle Harran Ovası’nda obruk oluşumlarına yol açan bu su çekimi, bölgedeki ekosistem üzerinde olumsuz etkiler yaratıyor.
Borçlar ve Kaynak Kullanımı Sorunu
Arvas, tarımsal sulama abonelerinin ciddi miktarda ödenmemiş elektrik borçları olduğunu belirterek, bu kullanıcıların ödemedikleri enerjiyi bölgedeki diğer kullanıcıların elektrik erişimini olumsuz etkilediğini vurguladı. Kayıp-kaçak oranının %75’lere kadar çıktığını belirten Arvas, bu dengesizliğin sürdürülebilir olmadığını ve ödeme yapmayan çiftçilere elektrik verilmeyeceğini açıkladı.
