Türkiye ile Kanada arasında nükleer enerji alanında yeni bir iş birliği dönemi resmen başladı. Türkiye’de nükleer santral projelerinin geliştirilmesinden sorumlu Türkiye Nükleer Enerji Anonim Şirketi (TÜNAŞ) ile Kanadalı nükleer enerji şirketi AtkinsRéalis’in iştiraki Candu Energy Inc. arasında kritik bir anlaşma imzalandı. Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamında imzalanan mutabakat zaptı ile iki ülke, CANDU reaktör teknolojisi özelinde fizibilite ve ön tasarım mühendisliği (FEED) çalışmalarına geçiş yaptı.
Bakanlar Huzurunda Tarihi İmza
Antalya’daki Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) çerçevesinde gerçekleştirilen imza töreni, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Kanada Çevre, İklim Değişikliği ve Doğa Bakanı Julie Dabrusin’in huzurunda yapıldı.
Anlaşma; TÜNAŞ Genel Müdürü Necati Yamaç ve AtkinsRéalis Nükleer Enerji Başkanı Joe St. Julian tarafından, AtkinsRéalis Başkanı ve Genel Müdürü Ian L. Edwards’ın şahitliğinde imzalandı. Sürecin temelleri, Bakan Bayraktar’ın mart ayındaki Kanada ziyareti ile ekim ayındaki Ankara görüşmelerinde atılmıştı.
Fizibilite, Yerli Sanayi ve Yatırım Kararı
Yeni mutabakat kapsamında yürütülecek çalışmalar, nükleer santral projesinin teknik ve ticari açıdan olgunlaşmasını sağlayacak. Proje kapsamında öne çıkan temel başlıklar şunlar oldu:
- Teknik ve Finansal Değerlendirme: Santralin kurulacağı saha, CANDU teknolojisinin sahaya uyarlanması, işletme süreçleri, proje finansmanı ve ekonomik boyut ayrıntılı olarak incelenecek.
- Yerli Sanayi ve İnsan Kaynağı: Çalışmaların en kritik yönünü Türkiye’nin yerli sanayi kapasitesinin projeye katılımı ve nitelikli insan kaynağının geliştirilmesi oluşturacak.
- Yol Haritası: Proje organizasyonu, uygulama takvimi, maliyet tahminleri ve risk analizleri titizlikle yürütülerek nihai yatırım kararları için güvenli bir zemin oluşturulacak.
Alparslan Bayraktar: “Arz Güvenliğimizi Tahkim Edecek”
Anlaşmaya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, projenin Türkiye’nin nükleer enerji alanındaki uzun vadeli yol haritasını netleştireceğini vurguladı. Bakan Bayraktar, şu ifadeleri kullandı:
“Fizibilite ve Ön Tasarım Mühendisliğini kapsayan bu süreç, projenin teknik ve ticari açıdan olgunlaşmasını sağlayarak nihai yatırım kararlarımız için son derece güvenilir bir zemin oluşturacaktır. Sürecin bizim için en kritik ve vazgeçilmez boyutu ise yerli sanayimizin sürece maksimum katılımı ve nitelikli insan kaynağımızın geliştirilmesidir. Nükleer enerjideki uzun vadeli yol haritamızı netleştirecek ve arz güvenliğimizi tahkim edecek bu adımın ülkelerimiz için hayırlı olmasını diliyorum.”
Çin ile 15 Milyar Dolarlık Yenilenebilir Enerji Yatırımı
COP31 marjında gerçekleştirilen bir diğer stratejik hamle ise Çin Halk Cumhuriyeti ile imzalandı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Çin Ulusal Enerji İdaresi arasında imzalanan mutabakat zaptı ile Türkiye’de yaklaşık 15 milyar dolarlık dev bir yatırımın önü açıldı.
Anlaşma kapsamında toplam 7 bin megavatlık güneş ve rüzgâr enerjisi santrali, yeni enerji depolama sistemleri ve 4 bin megavatlık elektrik iletim altyapısının hayata geçirilmesi hedefleniyor. Bakan Bayraktar, bu yatırımların rüzgâr türbini ekipmanlarının Türkiye’de üretilmesine ve teknoloji transferine güçlü bir katkı sunacağını belirtti.
