Türkiye’deki jeotermal yatırımcılarını temsil eden Jeotermal Enerji Derneği (JED), YEKDEM süresini tamamlayan jeotermal enerji santralleri için kilovat/saat başına 8 dolar/cent seviyesinde taban fiyat talebinde bulundu. Kuşadası’nda gerçekleştirilen JED Bahar Buluşması’nda konuşan JED Başkanı Ali Kındap, 2026 yılı sonunda Türkiye’deki jeotermal kurulu gücünün yaklaşık yarısının YEKDEM kapsamı dışında kalacağını belirterek sektörün mevcut piyasa koşullarında sürdürülebilirliğinin zorlaştığını ifade etti.
Jeotermal enerji sektörünün temsilcileri, yüksek yatırım maliyetleri ve düşük piyasa fiyatları nedeniyle mevcut santrallerin ekonomik baskı altında olduğunu vurgularken, baz yük üretim sağlayan bu tesislerin enerji arz güvenliği açısından stratejik öneme sahip olduğunun altını çizdi. JED’e göre taban fiyat uygulaması hayata geçirilmezse, milyarlarca dolarlık yatırımın geleceği risk altına girebilir.
YEKDEM’den Çıkan Santral Gücü 833 MW’a Ulaşacak
JED Başkanı Ali Kındap, Türkiye’de faaliyet gösteren 1798 MW kurulu güce sahip jeotermal enerji santrallerinin yaklaşık yüzde 80’inin 2010-2020 yılları arasında devreye alındığını hatırlattı. Kındap’ın verdiği bilgilere göre, 2025 yılı sonunda 620 MW kurulu güç YEKDEM kapsamından çıkarken, 2026 yılı içinde bu rakam 833 MW seviyesine ulaşacak.
Bu kapasite, Türkiye’nin toplam jeotermal elektrik kurulu gücünün yaklaşık yüzde 47’sine karşılık geliyor. Kındap, sektörün mevcut elektrik fiyatlarıyla sürdürülebilir şekilde faaliyet göstermesinin mümkün olmadığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Jeotermal santraller, Türkiye’nin yenilenebilir enerji vizyonuna en yüksek kapasite faktörüyle katkı sağlayan tesislerdir. Ancak mevcut piyasa koşullarında yatırımcıların bu santralleri ekonomik olarak ayakta tutması giderek zorlaşıyor.”
“Jeotermal Santraller Milli Servet Niteliğinde”
Ali Kındap, YEKDEM’den çıkan santrallerin toplam yatırım tutarının 3 milyar doların üzerinde olduğunu belirterek, bu yatırımların korunmasının enerji politikaları açısından kritik önem taşıdığını söyledi.
Kındap, jeotermal yatırımlarının diğer yenilenebilir enerji yatırımlarına kıyasla çok daha yüksek maliyet içerdiğine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Jeotermal yatırımcısı, 1 MW enerji üretmek için rüzgâr yatırımcısından en az üç kat, güneş yatırımcısından ise yaklaşık on kat daha fazla maliyete katlanıyor. Üstelik bu maliyetlerin büyük bölümü dövize bağlı.”
JED’in önerisine göre, YEKDEM kapsamı dışında kalan jeotermal santraller için uygulanacak 8 dolar/cent seviyesindeki taban fiyat, sektörün sürdürülebilirliği açısından kritik bir eşik olarak görülüyor.
Düşük Elektrik Fiyatları Sektörü Zorluyor
Sektör temsilcileri, son dönemde elektrik piyasasında oluşan düşük Piyasa Takas Fiyatı (PTF), yüksek enflasyon ve dolar bazındaki gelir kaybının jeotermal yatırımcıları ciddi biçimde etkilediğini belirtiyor.
Jeotermal enerji santralleri, rüzgâr ve güneş santrallerinin aksine 7 gün 24 saat kesintisiz baz yük enerji üretimi sağlayabiliyor. Bu özelliği nedeniyle enerji arz güvenliği açısından stratejik görülen sektör, yeni destek mekanizmaları olmadan finansal baskının daha da artacağını savunuyor.
Türkiye Avrupa’nın Lideri Konumunda
Türkiye, 1798 MW seviyesindeki jeotermal elektrik kurulu gücüyle Avrupa’da lider, dünyada ise dördüncü sırada bulunuyor. Bunun yanında jeotermal kaynaklar; sera ısıtması, termal turizm, balıkçılık ve tarımsal kurutma gibi farklı alanlarda da kullanılıyor.
MTA verilerine göre Türkiye’nin keşfedilmiş jeotermal potansiyeli 62 bin MW/termal seviyesinde bulunurken, mevcut kullanım kapasitesi bunun üçte birinin altında kalıyor. Uzmanlar, doğru teşvik mekanizmalarıyla jeotermal enerjinin Türkiye’nin enerji dönüşümünde çok daha büyük rol oynayabileceğine dikkat çekiyor.
