YEKDEM Dışına Çıkan Santraller Zarar Ediyor
2010-2020 yılları arasında kurulu gücünü yüz kattan fazla artırarak 1500 MW seviyesinin üzerine çıkan jeotermal enerji sektörü, on yıllık Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) süresini dolduran santrallerde ciddi ekonomik sıkıntılar yaşıyor.
Piyasa Takas Fiyatı (PTF) 2022 yılından bu yana değişmediği için, YEKDEM kapsamı dışında kalan santraller üretimden zarar ediyor. Sektör temsilcileri, bu durumun önüne geçmek için kilovatsaat başına en az 8 cent taban fiyat belirlenmesini istiyor.
PTF Reel Olarak Geriledi
Jeotermal Enerji Derneği (JED) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kındap, 2022’de ağırlıklı ortalama PTF değerinin 2528 TL olduğunu ancak 2023-2025 yıllarında bu seviyenin altına düşüldüğünü belirtti.
Kındap, “On yıllık YEKDEM süresini tamamlayan santraller, reel olarak düşen fiyatlar nedeniyle sermaye birikimine katkı sağlayamıyor” dedi.
Jeotermal yatırımların; kaynak arama, çıkarma ve işleme süreçlerinde diğer yenilenebilir enerji kaynaklarına göre çok daha yüksek maliyetli olduğuna dikkat çekti.
“Baz Yük Santrallere Taban Fiyat Şart”
Kındap, nükleer santraller için verilen 15 yıl boyunca 12,5 cent alım garantisini hatırlatarak jeotermal santrallerin de benzer şekilde desteklenmesi gerektiğini vurguladı:
“YEKDEM dışına çıkan santrallerimiz 7/24 baz yük enerjisi üretiyor. Ancak brüt satış fiyatı 6,5-7 cent seviyesinde. Maliyetler düşüldüğünde bu rakam 6 cent’e geriliyor. 8 cent’lik taban fiyat olmadan santrallerimiz ayakta kalamaz” ifadelerini kullandı.
Kurulu Güç 5 Bin MW’a Çıkabilir
Türkiye’nin toplam 1735 MW kurulu güce sahip jeotermal santrallerinin, birkaç yıl içinde 5 bin MW seviyesine ulaşabileceğini belirten Kındap, AB başta olmak üzere gelişmiş ülkelerin jeotermal yatırımları güçlü şekilde desteklediğini söyledi.
Dolar bazında PTF’nin 2022’de 189 dolar/MW iken 2025’te 66 dolar/MW’a gerilediğini hatırlatan Kındap, bu düşüşün yatırımcıları sektörden uzaklaştırdığını kaydetti.
YEKDEM Dışında Kalan Santral Oranı Artıyor
2024’te kurulu gücün %11’ine karşılık gelen 163 MW santralin YEKDEM dışına çıktığını belirten Kındap, bu yıl da 115 MW’ın teşvik kapsamı dışında kalacağını söyledi.
2016-2025 döneminde toplam 620 MW santralin destek sisteminden çıkmış olacağını belirten Kındap, bu miktarın toplam kurulu gücün %36’sı anlamına geldiğini ifade etti.
