“Adil Geçiş İmkânsız Değil, Acil”
WWF-Türkiye ve Sürdürülebilir Ekonomi ve Finans Araştırmaları Derneği’nin (SEFiA) hazırladığı “Enerji Yoğun Şirketlerde Adil Dönüşüm Yaklaşımları” başlıklı rapor, enerji yoğun sektörlerin düşük karbon ekonomisine geçişteki yaklaşımlarını kapsamlı bir şekilde analiz ediyor.
Çimento Sektörü Lider, Elektrik Üretim Sektörü Geride
Raporda;
- Çimento sektörü, adil geçiş planlama ve uygulamalarında en iyi performansı sergiliyor.
- Petrokimya ve otomotiv sektörü çimentoyu takip ediyor.
- Elektrik üretim sektörü, özellikle fosil yakıta dayalı üretim yapan şirketler, adil geçiş odağında en zayıf performansı gösteriyor.
Adil Geçiş Nedir?
Adil geçiş, iklim krizine yönelik dönüşüm süreçlerinde:
- Çalışanların ve toplumun refahını koruyan,
- İnsan onuruna yakışır istihdamı hedefleyen,
- Ekonomik, sosyal ve çevresel riskleri dengeli yöneten bir yaklaşımdır.
Bu kavram, sektörde çalışanların yanı sıra bölgesel faaliyetleri ve yerel toplulukları da kapsayacak şekilde gelişmiştir.
Raporun Bulguları
Öne Çıkan Eksiklikler:
- Sosyal ve ekonomik risklerin bütüncül şekilde ele alınmaması,
- Çalışanların beceri dönüşümü ve yeni yeteneklerin geliştirilmesine yeterince öncelik verilmemesi,
- Geçiş süreçlerinin sosyal etkilerinin belirlenmesi ve izlenmesinde yetersizlik.
WWF-Türkiye İklim ve Enerji Programı Müdürü Tanyeli Sabuncu:“Özel sektör, yenilenebilir ve doğa dostu bir enerji sistemine geçişte kilit rolde. Ancak bu süreç, kapsayıcı planlama ve erken harekete geçmeyi gerektiriyor.”
SEFiA Direktörü Bengisu Özenç:“Enerji yoğun sektörlerin adil geçişteki rolü, iklim finansmanındaki tartışmaların merkezinde yer alıyor. Özel sektör, çözüm odaklı ve kapsayıcı bir yaklaşımla hareket etmeli.”
Öneriler
Rapor, enerji yoğun sektörlerin adil geçiş performansını artırmak için şu önerileri sunuyor:
- Toplumsal Cinsiyet Eşitliği: Adil geçiş planlarının kapsayıcı politikalarla desteklenmesi,
- Uzun Vadeli Planlama: Geçiş hedeflerinin izlenebilir ve ölçülebilir hale getirilmesi,
- Beceri Gelişimi: Çalışanlar için yeniden beceri kazandırma eğitimlerinin yaygınlaştırılması,
- Tedarik Zinciri Riskleri: İnsan haklarını ve sosyal riskleri içeren politikaların uygulanması,
- İklim Risklerinin Yönetimi: Düşük karbon dönüşüm stratejilerinde çalışanların ve yerel halkın haklarının korunması,
- Sivil Toplum ile İşbirliği: Özel sektörün etkin bir savunuculuk rolü üstlenmesi.
Adil Geçişin Önündeki Riskler
Rapor, özel sektördeki karbonsuzlaşma süreçlerinin sosyal risklerini ele almada eksikler bulunduğunu vurguluyor. Adil geçişin sağlanabilmesi için bu risklerin ölçülebilir sistemlerle yönetilmesi gerekiyor.
Raporu indirmek için: Enerji Yoğun Şirketlerde Adil Dönüşüm Yaklaşımları | WWF
