Solar3GW, ‘Türkiye Güneş Enerjisi Sektöründe İstihdam’ raporunu açıkladı.
- Rapora göre, lisanslı YEKA ve depolamalı GES projeleri güneş enerjisi sektöründe istihdamı artıracak.
- İş gücü devamlılığı ve artışı, güneş enerjisi yatırımlarının önündeki engellerin kaldırılmasına bağlı.
- Güneş enerjisi sektörünün en önemli sorunu olan ‘nitelikli iş gücü’ ihtiyacı, üniversiteler tarafından yeterince karşılanamıyor.
‘Türkiye’de her yıl güneşte 3 GW kurulu güç’ misyonuyla yola çıkan düşünce kuruluşu Solar3GW, ‘Türkiye Güneş Enerjisi Sektöründe İstihdam’ raporunu açıkladı. Bugün İstanbul’da düzenlenen toplantıda tanıtılan raporda, yenilenebilir enerji kaynakları içinde en fazla büyüme potansiyeline sahip olan güneş enerjisinde istihdam inceleniyor.
Yatırım Engelleri Kalkınca İstihdam Artacak
Raporda, 2023 itibarıyla güneş enerjisi sektörünün yaklaşık 37 bin kişiye istihdam sağladığı belirtildi. Bu sayının, kamu, dağıtım şirketleri, belediyeler ve alt yükleniciler de eklendiğinde, en az %10-15 daha fazla olacağı tahmin ediliyor. Türkiye’de şimdiye kadar sektörel iş gücünün yetişmesinde itici güç, lisanssız elektrik üretim projeleri oldu. Bu projeler, 2019 öncesi ticari motivasyonla hayata geçirilirken, 2019 sonrasında öztüketim odaklı, ağırlıklı olarak ticari ve endüstriyel segmentte gerçekleştirildi.
Çalışmada, güneş enerjisi sektörünün tutarlı gelişiminin sağlanmasının, yatırımların önündeki engellerin kaldırılmasına bağlı olduğu belirtiliyor. Yatırım hedeflerinin belli bir hızda gerçekleşmesiyle iş gücünün devamlılığı sağlanacak ve niteliğinin de gelişip korunacağı vurgulanıyor. Konutlarda güneş enerjisi kullanımına özellikle dikkat çekilerek Türkiye’nin konut segmenti uygulamalarında yüksek potansiyeli olduğu ancak bu segment desteklenmediği için gelişme gösteremediği ifade ediliyor. Bu segmente teşvik ve destek verilmesi halinde yapılacak kurulumlar ile küçük ölçekli yerel firmaların artacağı, bunun da bölgesel istihdama katkı sağlayacağı belirtiliyor. Raporda, “Konut kaynaklı istihdamın artışı, dağıtık üretimin önemli bir parametresi olarak MW başına olan istihdamı da yükseltecek.” ifadesine yer veriliyor.
Güneş Enerjisi Sektörü Nitelikli İş Gücü İstiyor
Rapora göre, dünyada en fazla kurulum ve bakım iş kollarında işe alımlarda güçlük yaşanıyor ve bunun ilk sebebi sektör odaklı bilgi birikimi eksikliği. Türkiye’de de güneş enerjisindeki kurulu güç hedefleri ve potansiyeli düzenli bir şekilde gerçekleşirse kurulum ve bakım işlerinde benzer bir açığın ortaya çıkacağı belirtiliyor.
Türkiye’de güneş enerjisi sektörü istihdamında, teknik uzmanlık ve yenilikçi teknolojilere adaptasyonun önemli odak noktaları olarak öne çıktığı vurgulanıyor. Bataryalı depolama teknolojilerinin GES teknolojilerine entegre bir şekilde ele alınmasıyla tasarım, kurulum, bakım ve onarım konularında detaylı teknik bilgi ve uygulama becerilerine giderek daha fazla ihtiyaç duyulacağı belirtiliyor. Mevcut iş gücü nicelik olarak yeterli olsa da nitelik olarak ihtiyacı karşılamıyor. Bazı güneş enerjisi projelerinin sıradan ve sadece fiziki montaj gerektiren kurulumlar olarak ele alınması, nitelik sorununun önde gelen sebepleri arasında yer alıyor. Ayrıca bir sertifikasyon olmaması, kurulumlarda çalışacak kişilerin seçiminde finansman sorunları yaşanması, kimi dar bütçeli projelerde iş yetkinliği ve tecrübe aranmaması diğer sebepler arasında yer alıyor.
Raporda üniversitelerin de nitelikli eleman sorununa yeterince çözüm olmadığını, son yıllarda açılan yükseköğretim programlarının yetersiz olduğunu belirtiyor. Bu nedenle kurulumlarda, ön ve yan hizmetlerde görev alacak nitelikli ara ve teknik elemanlar yetiştirilemiyor. Meslek liselerine olan ilginin azalmasıyla sektörün bel kemiği olan ara eleman açısından istihdam sorunu yaşandığı, istihdam edilse dahi yetkinlik eksikliklerinin göze çarptığı ifade ediliyor. “Güneş enerjisi çalışanlarının temiz enerji bilinciyle yetiştirilmesi, gerekli teknik ve mekanik bilgi ile donatılması, kamuya açık eğitim ve geliştirme programlarının hizmete sunulması, bu sektörde elde edilen sertifika ve lisanslara bölgesel ve küresel düzlemde geçerlik tanınarak işçilerin dolaşımlarının temin edilmesi, iş gücünün verimliliği açısından önem taşımaktadır.” deniliyor.
Fosil Yakıtlardaki İş Gücü ‘Yeniden Yeteneklendirme’ ile Güneşe Yarayacak
Çalışmada, güneş enerjisi sektörü iş gücündeki sorunların kamu-sivil toplum kuruluşları-özel sektör iş birliği ile giderilebileceği vurgulanıyor. Bunun için güneş enerjisine bakış açısının değişmesi, bu kaynağın iklim değişikliğiyle mücadeledeki ve enerji dönüşümündeki önemli rolünün göz önünde bulundurulması gerekiyor. Sektörün önde gelen şirketleri kamuyla işbirliği halinde hazırlayacakları eğitim ve yeteneklendirme programları ile nitelikli iş gücünü yetiştirmekte katkı sağlayabilir. Raporda, nitelikli iş gücü kadar ‘yeniden yeteneklendirme’nin de güneş enerjisi sektörü istihdamında önemli rol oynayacağı ifade ediliyor. Yapılan araştırmalara göre, fosil yakıt alanında çalışan birçok işçi, güneş enerjisi sektöründeki iş gücü boşluğunu doldurabilmek için gerekli uzmanlaşma ve yeteneğe sahip. Bu alanda çalışan işçiler, kısa süreli yeniden yeteneklendirme eğitimleri ile temiz enerji iş gücünü çeşitlendirebilecek hale getirilebilir.
Editöre Not
Dünyada Güneş Enerjisi İstihdamı
- 2023’te tüm enerji sektöründe öngörülen istihdam 67 milyon.
- 2022 itibarıyla yenilenebilir enerji sektöründe 13,7 milyon kişi çalışıyor. En büyük pay, 4,9 milyon kişiyle güneş enerjisi sektörüne ait. Hidroelektrikte 2,5 milyon, bioyakıtlarda 2,5 milyon ve rüzgarda 1,4 milyon kişi istihdam ediliyor. Geri kalan kısım ise jeotermal, atık vb. alanlarda çalışıyor.
- Mevcut devlet politikalarının devamı halinde, 2030 yılında güneş enerjisindeki iş gücü toplamda 5,1 milyon kişi olacak.
- Net sıfır emisyon hedefine ulaşılması halinde iş gücü 6,6 milyon kişi olacak.
- Yenilenebilir kaynaklar içinde en yüksek istihdam oranı Çin’de. Güneş enerjisi sektörünün %56’sı, rüzgar sektörünün %49’u ve hidroelektrik sektörünün %35’i Çin’de istihdam ediliyor.
- Güneş enerjisi sektöründe, nitelikli iş gücünün
