Güneş Enerjisi Tarihte İlk Kez Nükleeri Geride Bıraktı

Dünya Nükleer Endüstrisi Durum Raporu 2026 İstanbul’da basına ve kamuoyuna tanıtıldı. 2025’te güneş enerjisinden üretilen elektrik yüzde 30, rüzgârdan elde edilen ise yüzde 8 oranında artarken nükleer santrallardan üretilen elektrik miktarı ise yüzde 1 oranında arttı. Böylece güneş ve rüzgârın toplam elektrik üretimi nükleer enerjinin iki katını aştı. Küresel nükleer kapasite hafifçe gerilerken, 2025 yılında kapatılan reaktör sayısı devreye alınanların sayısını geçti.

2025 yılında güneş enerjisi, küresel ölçekte ilk kez nükleer reaktörlerden daha fazla elektrik üretti. Rüzgâr enerjisi de hesaba katıldığında, bu iki yenilenebilir enerji teknolojisinin toplam elektrik üretimi nükleer santrallerin üretiminin iki katını aştı. Elektrik üretimindeki yıllık artış oranları, nükleer enerji ile başlıca yenilenebilir enerji teknolojileri arasındaki farkın hızla açıldığını gösteriyor. Nükleer enerjiden elektrik üretimi yüzde 1 artarken, güneş enerjisinden üretim yüzde 30, rüzgâr enerjisinden üretim ise yüzde 8 arttı.

Nükleerin küresel elektrik üretimindeki payı, 2025 yılında yüzde 0,14 puan gibi marjinal bir düşüşle yüzde 9’dan yüzde 8,8’e geriledi. Bu, son 45 yılın en düşük seviyesi ve 1996’daki yüzde 17,5’lik zirvenin yaklaşık yarısına denk düşüyor.

Küresel tanıtımı İstanbul’da yapılan Dünya Nükleer Endüstri Durum Raporu 2026’nın öne çıkan bulgularından biri de yenilenebilir enerjinin nükleer enerji karşısındaki yükselişi oldu,  Nükleer enerji sektörünün mevcut durumunu ve eğilimlerini 596 sayfalık kapsamlı bir çalışmayla değerlendiren rapor; reaktörlerin işletme durumu ve elektrik üretiminden nükleer santral filosunun yaşına, yapım aşamasındaki reaktörlerden hizmetten çıkarma çalışmalarına kadar nükleer santrallere ilişkin kapsamlı veriler sunuyor.

ÇİN NÜKLEERDEN 120 KAT FAZLA GÜNEŞ ENERJİSİ KURDU

Raporun Koordinatörü ve Yayıncısı Mycle Schneider, İstanbul’da düzenlenen basın toplantısında şunları söyledi: “Nükleer sektörün durumuna ilişkin algı ile sektörün gerçekleri arasındaki uçurum dikkat çekici. Nükleer enerji programını önemli ölçüde genişleten tek ülke olan Çin, geçtiğimiz yıl nükleer enerji kapasitesindeki artışın 120 katı kadar yeni güneş enerjisi kapasitesini devreye aldı. Dünya nüfusunun üçte birini oluşturan Çin ve Hindistan’ın her biri, bugün nükleer santrallerden elde ettikleri elektriğin beş katından fazlasını rüzgâr ve güneş enerjisinden üretiyor.”

2025 yılında, dünya genelinde devreye alınan yeni reaktör sayısından daha fazla sayıda reaktör kapatıldı. Toplam işletme kapasitesi de bir miktar azaldı. Küresel nükleer enerji üretimi, Çin’de kaydedilen yüzde 7,6’lık artış sayesinde sınırlı ölçüde yükselirken, Çin dışındaki ülkelerde geriledi. 2025 yılında 12 yeni reaktörün inşasına başlandı; bunların dokuzu Çin’de, ikisi ise Rusya’da bulunuyor.

RUSYA’NIN NÜKLEER SEKTÖRDEKİ ROLÜ İSTANBUL’DA TARTIŞILDI

Litvanya’nın Vilnius kentindeki Bellona Vakfı’nın Nükleer Danışmanı ve raporun yazarlarından Dmitry Gorchakov ise raporun verilerinin paylaşıldığı basın toplantısında şöyle konuştu: “Yurt dışındaki nükleer santral inşası ve nükleer yakıt tedarikindeki hâkimiyetini sürdüren Rusya, 2025 yılında AB, ABD ve Çin’e zenginleştirilmiş uranyum ihracatını da artırdı. Öte yandan Rusya’ya yönelik yaptırımlar, Rosatom’un Türkiye ve Macaristan’dakiler de dâhil olmak üzere çeşitli yurt dışı projelerinde ciddi sorunlara ve gecikmelere yol açtı. Bu gelişmeler, şirketin yurt dışı gelirlerinin on yıl sonra ilk kez düşmesine neden oldu.”

Dünya Nükleer Endüstrisi Durum Raporu

Kaynaklar: WNISR with IAEA-PRIS, IRENA, Energy Institute, 2026


Arka Plan

WNISR2026; Çin, Fransa, Macaristan, Japonya, Rusya, Güney Kore, İsveç, Ukrayna, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri’ndeki mevcut nükleer santral filolarının durumunu ve yeni santral inşa programlarını ayrıntılı olarak ele alıyor. Raporda ayrıca ilk nükleer santralini inşa etmeyi planlayan Polonya’ya, ilk nükleer santralinin inşasını sürdüren Türkiye’ye ve geçen yıl tamamlanan nükleer enerjiden çıkış sürecini tersine çevirmeye yönelik adımlar atmaya başlayan Tayvan’a özel olarak yer veriliyor.

WNISR2026, Potansiyel Yeni Katılımcı Ülkeler’deki nükleer enerji programlarının birbirinden oldukça farklı durumlarını ele alarak sektörün geleceğine ilişkin beklentileri değerlendiriyor. Raporda ayrıca Küçük Modüler Reaktörler’in (SMR’ler) ruhsatlandırılması ve devreye alınmasına ilişkin yeniden yapılandırılmış bir bölüm ile geleneksel Nükleer Enerji ve Yenilenebilir Enerji Kullanımı karşılaştırmalı analizi yer alıyor.

Tamamen güncellenen Rusya’nın Nükleer Karşılıklı Bağımlılıkları başlıklı bölüm, yalnızca Rusya’dan yapılan tedariki değil, Batılı nükleer enerji sektörlerinin ürün ve hizmet tedarikinde Rusya’ya olan bağımlılığını da mercek altına alıyor.

Fukuşima Bölümü, felaketin üzerinden 15 yıl geçmesine rağmen tesis içinde ve dışında devam eden sorunları değerlendiriyor ve doğrudan ve dolaylı sağlık etkilerine ilişkin tartışmalara genel bir bakış sunuyor.

Hizmetten Çıkarma Bölümü ise bugüne kadar kapatılan 224 nükleer enerji reaktörünün mevcut durumunu inceliyor. Ek 1’de, odak bölümlerinde ele alınmayan faal nükleer enerji programlarına ilişkin bölgesel ve ülke bazında genel bir değerlendirme sunuluyor.

Rapora; Kanada, Fransa, Almanya, Hindistan, Japonya, Litvanya, Güney Afrika, Güney Kore, Tayvan, Türkiye, Birleşik Krallık ve ABD’den 18 farklı disiplinden yazar katkıda bulundu. Katkıda bulunanlar arasında Nagasaki Üniversitesi, Britanya Kolombiya Üniversitesi, Berlin Teknik Üniversitesi ve Johannesburg Üniversitesi gibi saygın akademik kurumlarda; Bellona ve Sasakawa Barış Vakfı gibi kuruluşlarda görev yapan uzmanların yanı sıra Wall Street Journal ve Washington Post gibi önde gelen yayınlarda onlarca yıllık deneyime sahip gazeteciler de bulunuyor. Proje ekibinde ayrıca proje koordinatörü, bir veri mühendisi, çok sayıda düzeltmen ve iki grafik tasarımcısı yer alıyor.

WNISR2026’nın önsözü, Japonya Temsilciler Meclisi Üyesi ve eski Dışişleri Bakanı Taro KONO tarafından kaleme alındı.

596 sayfalık 2026 Raporu’nun tam PDF sürümünü buradan indirebilirsiniz:

Mobil sürümden çık