RES yatırımlarında tarımı koruyan yeni model, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın rüzgâr enerji santrali (RES) projelerinde tarım arazilerinin kullanımına yönelik uygulamaya aldığı yeni düzenlemeyle resmiyet kazandı. Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından 81 il müdürlüğüne gönderilen talimat doğrultusunda, artık rüzgâr türbinlerinin dönen kanatlarının oluşturduğu izdüşüm alanları tarım dışı kullanım kapsamında değerlendirilmeyecek. Bunun yerine söz konusu alanlar “Tarımsal Niteliği Korunacak Alan (TNKA)” olarak planlanacak ve tarımsal üretim devam edecek.
Yeni uygulamayla yalnızca türbin platformlarının bulunduğu alanlar ve ulaşım yolları için tarım dışı kullanım izni verilecek. Böylece hem yenilenebilir enerji yatırımlarının önündeki süreçlerin sadeleştirilmesi hem de verimli tarım arazilerinin korunması hedefleniyor. Uzun yıllardır proje geliştirme, arazi planlama ve izin süreçlerinde bu yaklaşımı savunduklarını belirten ARI-ES Enerji Genel Müdürü Ebru Arıcı, düzenlemenin sürdürülebilir arazi yönetimi ve doğru proje planlaması açısından sektör için önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti.
Yeni Düzenleme Tarım Arazilerindeki Gereksiz Kayıpları Azaltacak
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yeni uygulaması kapsamında türbin kanatlarının süpürme alanları artık tarım dışı kullanım alanı olarak değerlendirilmeyecek.
Böylece yalnızca türbinlerin kurulduğu platform alanları ile ulaşım yolları için tarım dışı kullanım izni alınacak. Kanatların oluşturduğu izdüşüm alanları ise Tarımsal Niteliği Korunacak Alan (TNKA) statüsünde planlanarak kamulaştırma sonrasında da tarımsal üretime açık kalacak.
Bu yaklaşım, hem tarımsal üretimin devam etmesini sağlayacak hem de yatırım süreçlerinde gereksiz arazi kayıplarının önüne geçecek.
Tek Bir RES Projesinde Yaklaşık 33 Hektar Tarım Arazisi Korunabilecek
Yeni modelin sahadaki etkisi örnek RES projelerinde de dikkat çekiyor.
18 türbinden oluşan örnek bir rüzgâr enerji santralinde türbin kanatlarının toplam süpürme alanı yaklaşık 463 bin metrekareye ulaşırken, fiilen inşa edilen platform alanı bunun yalnızca yüzde 29’unu oluşturuyor.
Mevcut uygulamada tarım dışı kullanım kapsamında değerlendirilen yaklaşık 33 hektarlık alan, yeni düzenleme sayesinde üretimde kalmaya devam edecek.
Uzmanlar, uygulamanın ülke genelindeki RES projelerine yayılmasıyla birlikte korunacak tarım arazisi miktarının çok daha yüksek seviyelere ulaşacağını öngörüyor.
Ebru Arıcı: Enerji ve Tarım Birlikte Değer Üretebilir
ARI-ES Enerji Genel Müdürü Ebru Arıcı, yenilenebilir enerji yatırımları ile tarımsal üretimin birbirinin alternatifi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.
Arıcı, doğru planlanan projelerde hem enerji yatırımlarının hem de tarımsal üretimin aynı anda sürdürülebileceğini belirterek, yeni düzenlemenin bu anlayışı destekleyen önemli bir adım olduğunu ifade etti.
Tarım arazilerinin korunmasının yatırım süreçlerinin daha verimli yönetilmesini sağlayacağını belirten Arıcı, gereksiz arazi kayıplarının önlenmesi açısından düzenlemenin sektör adına önemli kazanımlar sunduğunu söyledi.
Sürdürülebilir Arazi Planlaması Enerji Dönüşümünün Anahtarı Olacak
ARI-ES Enerji’nin proje geliştirme süreçlerinde arazi seçiminden izin süreçlerine kadar çevresel sürdürülebilirlik, tarımsal üretim ve yatırım ihtiyaçlarını birlikte değerlendirdiğini belirten Ebru Arıcı, doğru mühendislik yaklaşımının hem enerji yatırımlarını hızlandıracağını hem de verimli tarım arazilerini koruyacağını dile getirdi.
Yeni düzenlemeyle birlikte gereksiz tarım dışı kullanım izinlerinin azaltılması, kamulaştırma süreçlerinin sadeleşmesi, TAD Portal işlemlerinin kolaylaştırılması ve yatırım süreçlerinin daha etkin yürütülmesi hedefleniyor.
Arıcı, Türkiye’nin enerji dönüşümünde sürdürülebilir arazi planlamasının önümüzdeki dönemin en kritik başlıklarından biri olacağını belirterek, enerji yatırımları ile tarımsal üretimin birlikte geliştirilebileceği yeni bir döneme girildiğini ifade etti.
ARI-ES Enerji Hakkında
ARI-ES Enerji; rüzgâr ve güneş enerjisi başta olmak üzere yenilenebilir enerji yatırımlarında lisanslama, imar planları, ÇED ve uluslararası ESIA süreçleri, kamulaştırma, yol projeleri, lisanssız üretim izinleri ile teknik ve idari analiz hizmetleri sunuyor.
Şirket, saha geliştirme aşamasından inşaat sürecine kadar tüm proje yönetim süreçlerini kapsayan hizmet anlayışıyla, yenilenebilir enerji yatırımlarının sağlıklı, öngörülebilir ve sürdürülebilir şekilde hayata geçirilmesine katkı sağlamayı hedefliyor.