Türkiye’nin deniz üstü rüzgâr enerjisi yatırımlarında uzun süredir beklenen süreç resmen başladı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından kamuoyunun görüşüne açılan YEKA DÜRES-2026 Şartname Taslağı, toplam 1.000 MW kapasiteli ilk offshore rüzgâr enerjisi yatırımlarının çerçevesini belirledi. Taslak; bağlantı kapasitesi tahsisinden yatırım takvimine, yerlilik şartlarından fiyat mekanizmasına kadar birçok kritik başlığı içerirken, Türkiye’nin offshore rüzgâr sektöründe nasıl bir yatırım modeli izleyeceğini de ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre taslak, yalnızca yeni bir YEKA ihalesi değil, aynı zamanda Türkiye’nin enerji dönüşümünde yeni bir dönemin başlangıcını temsil ediyor. ARI-ES Enerji Genel Müdürü Ebru Arıcı, yatırım modelinin uygulanabilirliği ve finansman yapısının başarının anahtarı olacağını vurgularken, Türkiye’nin yaklaşık 75 GW seviyesindeki teknik offshore rüzgâr potansiyeline dikkat çekiyor.
Türkiye’nin Offshore Potansiyeli Avrupa’nın Dikkatini Çekiyor
Dünya Bankası ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından hazırlanan Offshore Wind Roadmap for Türkiye çalışmasına göre Türkiye’nin teknik deniz üstü rüzgâr potansiyeli yaklaşık 75 GW seviyesinde bulunuyor.
Bu potansiyelin büyük bölümü;
- Ege Denizi
- Marmara Denizi
bölgelerinde yoğunlaşıyor.
Yol haritası, Türkiye’nin 2035 yılına kadar yaklaşık 5 GW offshore kurulu güce ulaşabileceğini öngörüyor.
ARI-ES Enerji Genel Müdürü Ebru Arıcı, 1.000 MW’lık ilk YEKA’nın bu büyük potansiyelin yalnızca başlangıcı olduğunu belirterek, doğru yatırım modelinin oluşturulması halinde Türkiye’nin aynı zamanda offshore ekipman üretiminde bölgesel bir merkez haline gelebileceğini ifade etti.
YEKA DÜRES-2026 Taslağında Yatırımcıyı Neler Bekliyor?
Şartname taslağı yatırımcılar için önemli teknik kriterler getiriyor.
Buna göre;
- Ölçümlerin sözleşmeden sonra 1 yıl içinde başlaması gerekiyor.
- En az 12 aylık meteorolojik ölçüm zorunlu tutuluyor.
- Kapasite faktörünün %40’ın altında kalması halinde yatırımcı sözleşmeden çekilebiliyor.
- Deniz tabanı araştırmalarına göre kapasite revizyonu yapılabiliyor.
- Bu haklar ilk dört yıl içerisinde kullanılabiliyor.
Arıcı, offshore projelerde rüzgâr rejimi, deniz tabanı, kablolama ve liman altyapısı gibi unsurların yatırım fizibilitesini doğrudan etkilediğini belirterek, taslağın bu belirsizlikleri belirli ölçüde tanımlamasını olumlu değerlendirdi.
Yerli Üretim Şartı Dikkat Çekiyor
Taslakta en dikkat çeken başlıklardan biri de en az yüzde 25 yerlilik şartı oldu.
Bu oranın altında kalan yatırımcılar için eksik kalan her yüzde 1’lik bölüm başına 5 milyon dolar ceza öngörülüyor.
Öte yandan yerli ekipman kullanımını teşvik etmek amacıyla;
- jeneratör,
- kanat,
- kule,
- temel yapıları,
- deniz altı kabloları
için ilave alım fiyatı desteği de sağlanacak.
Fiyat Mekanizması ve Finansman Modeli Belirlendi
Taslağa göre;
- tavan fiyat 11 ABD cent/kWh
- taban fiyat ise 7 ABD cent/kWh olarak belirlendi.
İlk yedi yıl boyunca elektrik alım fiyatı 12 ABD cent/kWh olacak.
Dördüncü yıldan sonra ise kapasite faktörüne bağlı fiyat mekanizması devreye girecek.
Uzmanlara göre yatırımcı açısından yalnızca alım fiyatı değil;
- izin süreçleri,
- şebeke bağlantıları,
- liman altyapısı,
- finansman erişimi
de yatırım kararında belirleyici olacak.
Güçlü Sermayeye Sahip Yatırımcılar Hedefleniyor
Taslak kapsamında;
- başvuruda 50 milyon dolar
- sözleşme öncesinde ise 200 milyon dolar
tutarında teminat mektubu isteniyor.
Lisans süresi 49 yıl, elektrik alım süresi ise 27 yıl olarak planlandı.
YEKA modeli ayrıca yatırımcılara;
- bağlantı kapasitesinin önceden tahsis edilmesi,
- izin süreçlerinde kamu desteği,
- iletim bedellerinin geri ödenmesi,
- gerektiğinde acele kamulaştırma
gibi önemli avantajlar da sunuyor.
Türkiye Offshore Ekosistemi İçin Kritik Başlangıç
ARI-ES Enerji Genel Müdürü Ebru Arıcı, Türkiye’nin artık offshore rüzgâr enerjisinde “başlayıp başlamayacağını” değil, nasıl bir yatırım ekosistemi oluşturacağını tartıştığını belirterek, ilk 1.000 MW’lık yatırımın başarılı olması halinde bunun sonraki büyük offshore projeleri için referans oluşturacağını ifade etti.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından görüşe açılan YEKA DÜRES-2026 Şartname Taslağı için görüş ve öneriler 17 Ağustos 2026 tarihine kadar Bakanlığa iletilebilecek.