Depolamada Yeni Gelir Modelleri Gündeme Gelmeye Başladı
Enerji depolama teknolojileri, enerji sektörünün dönüşümünde kritik bir rol üstlenmeye devam ediyor. Yenilenebilir enerji yatırımlarının hızla arttığı Türkiye’de, depolama sistemleri yalnızca enerji arz güvenliğini desteklemekle kalmıyor, aynı zamanda yatırımcılar için yeni gelir modelleri de oluşturuyor. Bu kapsamda enerji depolama ve mühendislik çözümleri geliştiren iNOVAT tarafından geliştirilen PowerKonnekt Enerji Yönetim Sistemi (EYS), Türkiye’de bir ilke imza attı.
Polat Enerji’nin Yalova’da bulunan 108 MW kurulu güce ve 132 MWh enerji depolama kapasitesine sahip Göktepe BESS Projesi’nde gerçekleştirilen uygulama kapsamında, enerji depolama sistemi ilk kez Primer Frekans Kontrolü hizmetinde devreye alındı. Başarıyla tamamlanan testler sonucunda proje, Türkiye enerji depolama sektöründe önemli bir kilometre taşı olarak kayıtlara geçti.
Enerji sektörünü yeniden şekillendiren depolama teknolojileri, gelişmiş yazılım altyapıları ve yeni gelir mekanizmaları sayesinde yatırımcılar açısından daha cazip hale gelirken, şebeke esnekliği ve sistem güvenliği açısından da kritik katkılar sunuyor.
Not: En üstteki turuncu/sarı grafik Türkiye’nin şebeke frekans grafiğidir. Buradaki tırtıklı çizgilerden ortada kırmızı renkle belirtilmiş olanı ‘ideal şebeke frekansını’, yani 50 Hz’ı göstermektedir. Alt ve üstteki sarı renkli tırtıklı çizgiler ise frekans kontrolü hizmetinin başlangıç sınırlarını, yani batarya için şarj veya deşarj başlangıç sınırlarını göstermektedir.
• Ortadaki yeşil grafikte 0’ın altında belirtilen yerler bataryanın şarj edildiği, 0’ın üstünde belirtilen yerler ise deşarj edildiği zamanları göstermektedir.
• En alttaki mor renkli grafik ise SOC (State of Charge) batarya doluluk oranı %50 olarak başladığı frekans kontrolü hizmetine, zaman içinde hangi doluluk oranıyla devam ettiğini gösteriyor.
Primer Frekans Kontrolü Depolama Sistemleri İçin Yeni Bir Gelir Kapısı Açıyor
Türkiye’nin frekans kontrolü gerçekleştiren ilk enerji depolama tesisi olan Göktepe BESS Projesi’nin enerji yönetimi, iNOVAT’ın geliştirdiği PowerKonnekt enerji yönetim sistemi tarafından sağlanıyor.
Aynı zamanda Enerji Depolama Endüstrileri Derneği (EDEDER) Başkanı olan iNOVAT Yönetici Ortağı Doğa Can Bayram, yenilenebilir enerji kurulu gücündeki artışın depolama yatırımlarını zorunlu hale getirdiğini belirtti. Bayram, enerji depolama sistemlerinin yalnızca üretim ve tüketim dengesini sağlamadığını, aynı zamanda şebeke hizmetlerinden gelir elde edilmesini mümkün kılan yeni iş modelleri sunduğunu ifade etti.
Bayram, frekans kontrolü uygulamalarının gelecekte enerji depolama yatırımlarının ekonomik sürdürülebilirliğinde önemli rol oynayacağını belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Bugün bulunduğumuz noktada yenilenebilir enerji kurulu gücünün artış eğrisinin devam etmesi için depolama artık mutlak bir ihtiyaç haline geldi. Değişken üretim profillerinin yönetimi, frekans kontrolü ve şebeke esnekliği gibi ihtiyaçlar depolamayı vazgeçilmez hale getiriyor. Yatırımcılar artık yalnızca enerji depolamayı değil, bu sistemlerin oluşturacağı yeni gelir modellerini de dikkate almak zorunda.”
PowerKonnekt Gelişmiş Şebeke Hizmetleri Sunuyor
Göktepe BESS Projesi yalnızca Primer Frekans Kontrolü ile sınırlı kalmıyor. Sistem aynı zamanda Black Start kapasitesi ve yenilenebilir enerji entegrasyonu gibi ileri düzey enerji yönetim fonksiyonlarını da destekliyor.
Bu özellikler sayesinde proje, Türkiye’nin şebeke esnekliği altyapısına önemli katkı sağlarken enerji depolama sistemlerinin gelecekte üstlenebileceği görevleri de ortaya koyuyor.
PowerKonnekt enerji yönetim sistemi bugün Romanya, İtalya, Yunanistan, Macaristan, Bulgaristan, Polonya, Almanya ve Finlandiya’daki çeşitli enerji depolama projelerinde de kullanılıyor. Çözüm, farklı enerji piyasalarına uyum sağlayabilen yapısıyla uluslararası ölçekte de dikkat çekiyor.
Enerji Depolama Türkiye’nin Enerji Dönüşümünde Stratejik Rol Üstleniyor
Türkiye’de yenilenebilir enerji yatırımlarının hızla büyümesi, enerji depolama teknolojilerinin önemini her geçen gün artırıyor. Güneş ve rüzgâr enerjisinin değişken üretim karakteri nedeniyle şebeke dengeleme hizmetleri daha kritik hale gelirken, enerji depolama sistemleri bu ihtiyaca hızlı ve etkin çözümler sunuyor.
Göktepe BESS Projesi’nde başarıyla gerçekleştirilen Primer Frekans Kontrolü uygulaması, enerji depolama yatırımlarının yalnızca teknik bir gereklilik değil, aynı zamanda ekonomik değer üreten bir altyapı yatırımı olduğunu da ortaya koyuyor. Sektör temsilcileri, önümüzdeki yıllarda frekans kontrolü ve benzeri yardımcı hizmetlerin enerji depolama projeleri için önemli gelir kaynakları haline geleceğini öngörüyor.