İzmir Serbest Bölgesi‘nde faaliyet gösteren firmalar, 2021 yılından bu yana “Kapsam 1” ve “Kapsam 2” çerçevesinde düzenli olarak karbon ayak izi ölçümü yapılıyor. Bu uygulama, firmaları 2026 yılında yürürlüğe girecek Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM)’na hazırlıyor.
Düzenli Olarak Takip Ediliyor
İZBAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Eyüp Sevimli, bu süreci bir hazırlık değil, rekabet avantajı olarak gördüklerini belirtti. Sevimli, “Firmalarımızın yeşil dönüşüm yolculuğunda önlerini açmak, sadece çevresel değil aynı zamanda ekonomik sürdürülebilirlik için de kritik,” dedi.
İzmir Serbest Bölgesi (İZBAŞ), firmaların doğrudan emisyonlarını içeren Kapsam 1 ve dolaylı enerji kaynaklı emisyonları kapsayan Kapsam 2 verilerini düzenli olarak ölçüyor ve raporluyor. Firmalar, bu uygulama ile enerji verimliliği, kaynak kullanımı ve emisyon azaltımı gibi alanlarda ilerlemeler sağladı.
Hedef: Yeşil Serbest Bölge
İZBAŞ Başkanı Eyüp Sevimli, “Kurumsal karbon ayak izi planlaması, sürdürülebilirlik stratejimizin merkezinde yer alıyor. Firmalarla birlikte çevre dostu üretim anlayışını güçlendiriyoruz” açıklamasında bulundu.
İZBAŞ, sadece takip eden değil, aynı zamanda uygulama geliştiren bir yönetim anlayışı benimsiyor. Sevimli, “2021’den bu yana firmalarımızın karbon ayak izini ölçerek onların yeşil dönüşüm süreçlerini destekliyoruz,” dedi.
Firmaların Karbon Ayak İzleri Hesaplandı
İZBAŞ’ta faaliyet gösteren 108 firmanın 2023 yılı verilerine göre, elektrik tüketimine bağlı karbon emisyonu ISO 14064-1:2018 standardına göre 21.738 ton CO₂ olarak belirlendi. Bu emisyonların %92’si, enerji yoğun sektörlerde faaliyet gösteren birkaç büyük firmadan kaynaklandığı testip edildi.
Aynı yıl, doğalgaz kullanımına bağlı karbon ayak izi 7.890 ton CO₂ olurken, bu miktarın %91’i tek bir firmanın tüketiminden kaynaklandı. Bu firmalar arasında kimya, gıda, kompozit üretim ve deri sanayi gibi sektörlerde faaliyet gösterenler öne çıkıyor.
SKDM: 2026’dan Sonra Yeni Dönem Başlıyor
Avrupa Birliği, 1 Ocak 2026 itibarıyla çimento, gübre, demir çelik, alüminyum, hidrojen ve elektrik gibi ürünlerde gömülü karbon emisyonları için ithalatçılara karbon sertifikası alma zorunluluğu getirecek. Bu süreçte, ürünlerin karbon emisyonları yetkili bağımsız doğrulayıcılar tarafından belgelenecek.
SKDM kapsamında ödenecek tutar, Avrupa Birliği Emisyon Ticareti Sistemi (EU ETS) üzerinden belirlenecek haftalık ortalama karbon fiyatlarına göre hesaplanacak.
Yeşil Mutabakat ve Rekabet Avantajı
Sevimli, “Avrupa Yeşil Mutabakatı ve SKDM, düşük karbonlu üretimi artık bir tercih değil, zorunluluk haline getirdi. Bu sürece erken hazırlanan firmalar, hem iç pazarda hem de ihracatta güçlü bir konum elde edecek,” diyerek sözlerini tamamladı.