Enerji Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ENSİA) başkanı Alper Kalaycı: “Güneş ve rüzgâr enerjisinde başarıyla uygulanan YEKA modeli, yeşil hidrojen üretimi için de uygulanmalı.” “YEKA ile elektrolizör yatırımlarının kademeli olarak %50 yerli katkı ve Türkiye’de konuşlu şirketler kanalıyla yapılması mümkün olabilecek.” “Ulusal Hidrojen Teknolojileri Stratejisi ve Yol Haritası’nın açıklanmasının üzerinden iki yıldan fazla süre geçmesine rağmen, ilgili mevzuatın oluşturulmasında ilerleme sağlayamadık.”
Türkiye’nin yenilenebilir ve temiz enerji kaynakları arasında büyük potansiyele sahip yeşil hidrojen üretimi için gerekli elektrolizör yatırımları, mevzuatın netleşmesini bekliyor. Enerji sektörü, 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girecek Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) öncesinde, karbon salınımlarını azaltmada kritik rol oynayan hidrojen için YEKA modelinin uygulanmasını istiyor.
Yol haritasının üzerinden iki yıl geçti
ENSİA Yönetim Kurulu Başkanı Alper Kalaycı, 2023 yılı Ocak ayında yayınlanan “Ulusal Hidrojen Teknolojileri Stratejisi ve Yol Haritası” ile Türkiye’nin yeşil hidrojen hedeflerinin belirlendiğini hatırlatarak, “Ancak aradan iki yıldan fazla geçmesine rağmen, ilgili mevzuat oluşturulmadı. 2030 yılına kadar 2 gigavat (GW), 2035’e kadar 5 GW ve 2053’e kadar 70 GW elektrolizör kapasitesine ulaşmayı hedefliyoruz. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı başta olmak üzere kamu otoritelerinden talebimiz, güneş ve rüzgâr enerjisinde başarıyla uygulanan YEKA modelinin yeşil hidrojen için de hayata geçirilmesidir.” dedi.
Üretim maliyeti 2030’a kadar yarıya düşecek
Kalaycı, Türkiye’nin elektrolizör üretimine odaklanması gerektiğini belirterek, “Türkiye, yeşil hidrojen ile enerji ihracatçısı ülke olma hedefini gerçekleştirebilir. Yeşil hidrojen, enerji güvenliğini sağlama, karbon emisyonlarını düşürme ve temiz enerji ihraç etme noktasında kritik bir rol oynuyor. Şu an dünyada hidrojenin sadece %4’ü yeşil hidrojen olarak üretiliyor. 520 GW’a ulaşan küresel elektroliz kapasitesi ile yeşil hidrojen üretimi büyük bir ivme kazandı. Türkiye’nin 2030’a kadar hidrojen tüketiminin 1-1,5 milyon tona ulaşması bekleniyor. Bugün biraz maliyetli olan yeşil hidrojen üretimi, 2030’a kadar düsüek seviyelere inecek.” dedi.
Dünyada üretilen hidrojenin %4’ü “yeşil”
Dünyada yıllık 95 milyon ton hidrojen üretilirken, bu üretimin yalnızca %4’ü yeşil hidrojen sınıfına giriyor. Hidrojen üretiminin %48’i doğal gaz, %30’u petrol ve %18’i kömürden elde ediliyor. Kömür bazlı üretim “kahverengi hidrojen”, doğal gaz bazlı üretim “gri hidrojen” olarak adlandırılırken, yenilenebilir enerji kullanılarak suyun elektroliziyle elde edilen hidrojen “yeşil hidrojen” olarak tanımlanıyor. Türkiye’nin ulusal hedefleri arasında, 2035’te yeşil hidrojen üretim maliyetini 2,4 USD/kgH2’ye, 2053’te ise 1,2 USD/kgH2’ye düşürmek bulunuyor.
Yeşil hidrojen yatırımcısı kamudan neler bekliyor?
- 2035’e kadar en az 5 milyar dolarlık elektrolizör yatırımının hayata geçirilmesi için mevzuat çalışmaları hızlandırılmalı.
- Yerli elektrolizör üretimine özel finansman ve teşvikler sağlanmalı.
- Hidrojen Teknolojileri Stratejisi ve Yol Haritası kapsamında kamu otoritelerinin de yer aldığı “Yeşil Hidrojen Kümelenmesi” kurulmalı.